Co to gap
Gap (luka cenowa) = różnica między ceną zamknięcia poprzedniej sesji a ceną otwarcia kolejnej. Przykład:
- Piątek close: NVDA $130
- Poniedziałek open: NVDA $125 → gap down -3,8%
Gap może być up lub down. Gap up = akcja otwiera wyżej (dobre wiadomości). Gap down = niżej (złe wiadomości).
Najsłynniejsze gaps - sygnały dla traderów
| Wydarzenie | Data | Gap |
|---|---|---|
| Meta Q1 2022 | 3 II 2022 | -26% w 1 dzień (Reels, Apple privacy) |
| Netflix Q3 2021 | 20 X 2021 | +20% (Squid Game booms) |
| Netflix Q1 2022 | 20 IV 2022 | -35% (subscriber loss) |
| NVDA Q2 2023 | 23 V 2023 | +25% (AI guidance) |
| Snap Q2 2022 | 22 VII 2022 | -39% (ad market) |
| Volkswagen "short squeeze" | X 2008 | +340% w 1 dzień (Porsche manipulacja) |
| GameStop short squeeze | I 2021 | +135% w 1 dzień |
| Lehman bankructwo | 15 IX 2008 | -95% Lehman, SPY -4,7% |
| 9/11 ataki | 17 IX 2001 | SPY -4,9%, sesje closed 4 dni |
| Brexit referendum | 24 VI 2016 | GBPUSD -10%, FTSE -3%, banki UK -20-30% |
| Trump elections | 9 XI 2016 | SPY futures -5% overnight, potem +1% |
| Covid lockdown | 16 III 2020 | SPY -12% (jeden dzień!) |
Kiedy gaps się zdarzają
| Sytuacja | Częstotliwość gap | Skala |
|---|---|---|
| Earnings (kwartalne) | 4× w roku per spółka | -10% do +20% typowo |
| Guidance change | Sporadyczne | Wysokie |
| FDA approval (pharma/biotech) | Tygodniowe | +50% do -90% |
| M&A announcement | Sporadyczne | +20-50% target, -10% acquirer |
| Lawsuit / regulacja | Sporadyczne | -20% do -50% |
| Trumpa tweets (2017-2020) | Daily! | Pojedyncze stocki ±5-15% |
| Weekend news (geopolityka) | Sporadyczne | Otwarcie poniedziałkowe |
| Wybory, referendum | Co kilka lat | Indeks ±5-10% |
| Wojna, atak terrorystyczny | Rzadkie | Indeks -5% do -10% |
Dlaczego stop loss zawodzi przy gap
Stop loss jest "warunkowym" market order:
- Cena spada do stop level → system składa market sell.
- Market sell wykonuje się po najlepszej dostępnej cenie.
- Jeśli rynek otworzył się 10% niżej niż stop level, market sell wykonuje się 10% niżej.
Przykład: Meta Q1 2022
- 2 II 2022 close: $323
- Stop loss: $290 (-10%)
- 3 II 2022 open: $244 (-24% gap!)
- Twój stop loss wykonuje się po: ~$244, nie $290
- Strata: -24%, nie -10%
Pre-market i after-hours sesje
USA ma sesje rozszerzone (ECN):
| Sesja | Godziny (NY) | Płynność |
|---|---|---|
| Pre-market | 4:00-9:30 | 5-10% wolumenu |
| Regular session | 9:30-16:00 | 90% wolumenu |
| After-hours | 16:00-20:00 | 5-10% wolumenu |
Earnings są typowo before bell (przed 9:30) lub after close (po 16:00). Akcja "absorbuje" wiadomość w sesji ECN, otwiera się rano po pełnym ruchu.
GPW NIE ma pre-market/after-hours (oprócz fixing). Akcje są wycenione tylko w godzinach sesji 9:00-17:00.
Opening auction — jak działa otwarcie sesji
Sesja nie zaczyna się od "regular trading" - przez pierwsze 5-15 minut jest opening auction: zbierane zlecenia kupna/sprzedaży, system wylicza cenę equilibrium, wykonuje wszystkie zlecenia przy tej jednej cenie.
| Krok | Co się dzieje |
|---|---|
| Pre-opening | Zbierane zlecenia, "indicative price" pokazywany |
| Opening auction | System matchuje, ustala jedną cenę otwarcia |
| Continuous trading | Normalny rynek z bid-ask |
Jak chronić się przed gap risk
1. Unikaj earnings holdings
Najprostsza ochrona: nie trzymaj akcji przez earnings (chyba że masz long-term thesis). Wyjdź przed, kup po, kupisz po znanej cenie.
2. Dywersyfikacja
30+ pozycji = jedna spółka z -30% gap = -1% portfela. Wciąż boli, ale nie zabija.
3. Hedging (opcje put)
Profesjonalna ochrona: kup PUT z strike X, expiration po earnings. Koszt 1-3% za 30 dni. Gap -20% = put +18%, kompensuje.
4. Position sizing 1-2% per pozycja
Nawet czarny scenariusz -30% gap = -0,6% kapitału. Akceptowalne.
5. Guaranteed Stop Loss Order (GSLO)
Niektórzy CFD brokerzy (XTB, IG) oferują GSLO - gwarantowany stop, broker pokrywa gap. Koszt: 0,1-0,5% premia. Sensowne tylko dla CFD/lewara, nie dla akcji.
Gap fill - mit i statystyki
Trader mówi: "gap będzie wypełniony" (cena wróci do pre-gap level). Czy to prawda?
| Typ gap | Procent wypełniony w 30 dni |
|---|---|
| Gap <2% (mały) | ~80% |
| Gap 2-5% (średni) | ~50% |
| Gap 5-10% (duży) | ~30% |
| Gap >10% (mocny news) | ~10% |
Wniosek: gap fill to częsty zwyczaj, ale NIE prawo. Mocne earnings gap (Meta -26%) nie były wypełnione przez 6 miesięcy. NIE polegaj na "gap fill" jako strategii.
Podsumowanie
- Gap = różnica close → open. Bywa +/- 20-50% przy earnings.
- Stop loss NIE chroni przed gap - wykonuje się po cenie open, nie stop.
- Najczęstsze przyczyny: earnings, FDA, M&A, geopolityka, weekend news.
- Pre-market USA absorbuje wiadomości przed otwarciem.
- Ochrona: unikaj earnings holdings, dywersyfikuj, opcje put, position sizing.
- GSLO (guaranteed stop) tylko u CFD brokerów - koszt premia.
- Gap fill ~50% dla średnich, ale NIE polegaj na tym.