Kolejny tydzień decyzji banków centralnych: Fed wchodzi w nową erę, gdy rynek waży inflację i wzrost

USA będą miały szczególnie napięty kalendarz w środę, gdy odbędzie się posiedzenie Federal Reserve. Dla rynku to ważny moment, bo będzie to pierwsze spotkanie Fed pod przewodnictwem Kevina Warsha jako chairman. Jednocześnie Fed nie działa w próżni — globalnie mamy bowiem okres, w którym cztery z największych banków centralnych podejmą decyzje w ramach polityki pieniężnej w ciągu mniej niż trzech dni.

Cały ciąg rozpocznie we wtorek Reserve Bank of Australia. Później tego samego dnia obrady przeprowadzi Bank of Japan. W środę decyzje podejmie Federal Reserve, a w czwartek spotkanie zamknie Bank of England.

Tak gęste zestawienie posiedzeń wypada w momencie, gdy decydenci na całym świecie muszą odpowiedzieć na trudne pytanie o to, jak reagować na wstrząs energetyczny. Na pierwszy plan wracają obawy, czy priorytetem ma być ograniczanie inflacji, czy raczej hamowanie ryzyka spowolnienia gospodarczego.

Ostatnie lata przed wojną wyglądały w wielu gospodarkach podobnie: inflacja wyhamowywała, a wzrost gospodarczy pozostawał relatywnie odporny, co pozwalało skupić się na kalibracji tempa normalizacji polityki pieniężnej. Jednak w 2025 i 2026 roku pojawiły się duże szoki. Z napięciami handlowymi administracji Donalda Trumpa wiąże się dodatkowa niepewność dla perspektyw wzrostu — zagrożone są łańcuchy dostaw oraz inwestycje firm. Niedawno konflikt na linii Iran–USA/region doprowadził do wzrostu cen ropy, wzmacniając obawy, że wyższe koszty energii mogą przełożyć się na szerszą inflację.

Wyższe ceny ropy z reguły podbijają inflację. Podnoszą koszty paliwa, transportu oraz szeregu dóbr i usług. W normalnych warunkach oznaczałoby to utrzymywanie stóp procentowych wyżej przez dłuższy czas albo nawet dalsze ich podnoszenie. Z drugiej strony wstrząsy energetyczne działają też jak dodatkowe obciążenie dla gospodarstw domowych i firm: konsumenci ograniczają wydatki, bo więcej płacą na stacjach paliw, a przedsiębiorstwa ponoszą wyższe koszty funkcjonowania.

W efekcie spółka/rynek patrzy na tło decyzyjne jako coraz mniej komfortowe dla banków centralnych. Gdy z jednej strony rosną obawy o tempo wzrostu i to skłaniałoby do obniżek, to z drugiej strony odnowione presje inflacyjne utrudniają sygnalizowanie łagodzenia polityki.

Ten dylemat ma już odzwierciedlenie w ostatnich decyzjach i prawdopodobnie przeniesie się na bieżący tydzień posiedzeń. Europejski Bank Centralny jako pierwszy pokazał, że zmienia się ton debaty, podnosząc stopy procentowe o 0,25 pkt proc. w swojej pierwszej podwyżce od prawie trzech lat. EBC podniósł stopę depozytową do 2,25% i dał sygnał, że decydenci nie chcą przechodzić obojętnie obok najnowszego wstrząsu energetycznego, mimo że gospodarka strefy euro pozostaje krucha.

Decyzja EBC wskazuje, że pytanie strategiczne dla wielu banków centralnych zmieniło się szybko. Jeszcze przed wojną dominowało zagadnienie „kiedy” będzie można zacząć luzować politykę. Teraz coraz częściej pada pytanie, czy w ogóle można pozwolić sobie na luzowanie, jeśli wyższe ceny energii i zakłócenia w handlu mogą utrzymywać inflację na podwyższonym poziomie.

W Australii ekonomiści oczekują, że Reserve Bank of Australia pozostawi stopy bez zmian na poziomie 4,35%. Oczekiwania wynikają z wcześniejszych podwyżek, które wprowadziły politykę pieniężną głębiej na terytorium „restrykcyjnym”. Inwestorzy będą zwracać uwagę na ocenę władz banku centralnego: jak bank waży równowagę między wyhamowującym wzrostem a utrzymującymi się presjami inflacyjnymi.

Japonia pozostaje wśród dużych gospodarek największym wyjątkiem. Powszechne są prognozy, że Bank of Japan podniesie stopy o 0,25 pkt proc. do 1%, co oznaczałoby wzrost kosztów kredytu do najwyższego poziomu od 1995 roku. Japońscy decydenci od dłuższego czasu mierzą się z utrzymującą się inflacją, słabszym jenem oraz rosnącymi kosztami importu. Jednocześnie niedawny skok cen ropy może jeszcze w tym roku podbić tempo wzrostu cen konsumenckich.

Federal Reserve również ma zostać przy stawkach bez zmian. Mimo to rynek będzie uważnie śledził zaktualizowane prognozy makroekonomiczne Fed oraz pierwszą konferencję prasową Kevina Warsha po posiedzeniu jako chairman. Analitycy zakładają, że Fed uwzględni trudniejsze tło dla inflacji, ale jednocześnie pozostanie ostrożny w sygnalizowaniu zbliżającego się zaostrzenia polityki pieniężnej.

Bank of England także ma utrzymać stopy na dotychczasowym poziomie, jednak inwestorzy będą wypatrywać sygnałów, że bank bardziej koncentruje się na ryzykach inflacyjnych. Gospodarka Wielkiej Brytanii wykazuje oznaki spowolnienia, ale presje cenowe wciąż są na tyle wysokie, że władze pozostają ostrożne.

Każda z decyzji osobno może nie wyglądać na mocno przełomową: trzy banki centralne oczekuje się, że pozostawią stopy bez zmian, a jedynie Japonia ma podnieść stopy. W ujęciu zbiorczym jest to jednak jedno z najbardziej czytelnych okien na to, w jaki sposób główne banki centralne reagują na gospodarkę, która nagle stała się bardziej złożona niż jeszcze przed kilkoma tygodniami.

Choć ceny ropy cofnęły się z ostatnich szczytów, banki centralne wydają się nie skłonne ogłaszać „końca” problemu z inflacją. Analitycy wskazują, że spadek cen energii może zmniejszyć część presji związanej z obawami inflacyjnymi, ale nadal utrzymują się czynniki bazowe powiązane z silną aktywnością gospodarczą i inwestycjami napędzanymi technologiami, w tym AI.

To tłumaczy też bardziej ostrożny ton wielu banków centralnych w ostatnich miesiącach. Większość banków centralnych w gospodarkach rozwiniętych wycofywała się w debacie z „przednich pozycji” pod koniec 2025 roku, ale ogólne warunki polityki pieniężnej wciąż pozostają nachylone w stronę utrzymywania wyższych stóp.

Decyzje czterech banków centralnych dadzą prawdopodobnie możliwie pełny obraz tego, jak liderzy polityki pieniężnej na świecie próbują nawigować w otoczeniu rosnących niepewności: mieszance ryzyk inflacyjnych, szoków geopolitycznych i spowolnienia wzrostu. Choć każdy z banków mierzy się z lokalnymi uwarunkowaniami, przekaz może być zbliżony: ścieżka prowadząca do niższych stóp staje się wyraźnie mniej czytelna.